Турција ја разгледува Јужна Кореја како партнер за изградба на нуклеарна централа на Црното Море

Турција ја разгледува можноста за соработка со Јужна Кореја во изградбата на нова нуклеарна електрана во Синоп, на брегот на Црното Море. Проектот е дел од долгорочните планови на земјата за диверзификација на производството на електрична енергија и намалување на зависноста од увозни енергенси.

Според информациите објавени на 2 ноември 2026 година, турските власти ја оценуваат Јужна Кореја како потенцијален партнер, но сè уште не е донесена конечна одлука за реализација на проектот.

Во рамките на досегашната соработка, турската страна и јужнокорејската државна електроенергетска компанија KEPCO спровеле прелиминарни анализи на техничките и економските услови за изградба на електраната.

Разговорите се однесуваат на изборот на нуклеарна технологија, можностите за финансирање, трошоците за производство на електрична енергија и економските придобивки што проектот би можел да ги донесе.

Во ноември 2025 година двете земји потпишаа меморандум за соработка во нуклеарната енергетика, со кој се предвидуваат заеднички активности поврзани со технологијата, проценката на локацијата, регулаторните процедури и финансиските модели.

Сепак, меморандумот не претставува договор за изградба на електраната. Турција продолжува да разгледува и други меѓународни партнери, а конечниот избор ќе зависи од условите што ќе бидат понудени.

Нуклеарната енергија како дел од енергетската транзиција

Интересот на Турција за нови нуклеарни капацитети е поврзан со потребата од стабилно снабдување со електрична енергија во услови на растечка потрошувачка.

За разлика од електраните што користат јаглен и природен гас, нуклеарните централи при самото производство на електрична енергија не испуштаат јаглероден диоксид од согорување на фосилни горива.

Поради тоа, нуклеарната енергија може да придонесе за намалување на емисиите на стакленички гасови, особено кога заменува производство од јаглен или гас.

Дополнителна предност е можноста за континуирано производство на електрична енергија, независно од временските услови. Тоа може да обезбеди стабилност на електроенергетскиот систем и да го надополни производството од сончевите и ветерните електрани.

Сепак, изградбата на нуклеарни централи бара значителни почетни инвестиции, долги рокови за реализација и сложени регулаторни процедури. Економската исплатливост зависи и од трошоците за финансирање, одржување, управување со отпадот и идно затворање на постројките.

Еколошките и безбедносните прашања остануваат отворени

Покрај економските аспекти, проектот во Синоп отвора и прашања за заштитата на животната средина.

Изградбата на нуклеарна електрана на морски брег бара внимателна проценка на влијанието врз локалните екосистеми, особено доколку морската вода се користи во системите за ладење.

Враќањето на загреана вода во морската средина може да влијае врз локалните температурни услови и врз организмите што живеат во непосредната околина на испустите. Размерот на таквото влијание зависи од конкретниот проект, технологијата и применетите мерки за заштита.

Посебно значење имаат и безбедносните стандарди, проценката на природните ризици, управувањето со радиоактивниот отпад и плановите за постапување во вонредни ситуации.

Овие прашања мора да бидат разгледани преку соодветни студии и независни регулаторни постапки пред евентуалното одобрување на изградбата.

Во моментов нема доволно јавно потврдени детали за конечната технологија, капацитетот, финансиската конструкција и роковите на планираната централа во Синоп за да може сигурно да се процени нејзиното конкретно влијание врз животната средина.

Одлуката за партнерството допрва следува

Разговорите за Синоп се одвиваат во период кога Турција настојува да го прошири својот нуклеарен сектор. Во земјата веќе се развива нуклеарната електрана „Акују“, која се гради со учество на руската компанија „Росатом“.

Соработката со Јужна Кореја би можела да претставува дополнителна диверзификација на технолошките и инвестициските партнери во турскиот енергетски сектор.

Сепак, актуелните разговори не значат дека изградбата е договорена или дека проектот наскоро ќе започне.

Следните чекори ќе зависат од резултатите на техничките анализи, условите за финансирање и одлуките на надлежните институции.

За енергетската транзиција, клучното прашање не е само колку нова електрична енергија ќе произведува централата, туку и по која цена, со какви безбедносни гаранции и со какво долгорочно влијание врз животната средина.

Извори

Yonhap News Agency