Научници од Оксфорд открија материјал што може значително да ја подобри ефикасноста на соларните панели

Меѓународен тим научници предводен од Универзитетот во Оксфорд откри необични својства на полупроводнички материјал што би можел да придонесе за создавање поефикасни соларни панели. Истражувањето, објавено на 28 октомври 2026 година во престижното научно списание „Nature“, претставува значаен напредок во разбирањето на начинот на кој сончевата светлина се претвора во електрична енергија.

Во центарот на откритието е бизмут сулфидот (Bi₂S₃), материјал кој истовремено може силно да ја апсорбира светлината и подолго да ги задржи електричните полнежи создадени при тој процес.

Досега, еден од најголемите предизвици во развојот на соларните технологии беше поврзан со спротивставените својства на полупроводниците. Материјалите што подобро ја апсорбираат светлината често побрзо ја губат создадената електрична енергија, додека оние што подолго ги задржуваат полнежите обично имаат послаба апсорпција.

Научниците утврдиле дека бизмут сулфидот може да го надмине ова ограничување благодарение на специфичната структура на неговите електронски енергетски нивоа.

Според резултатите од истражувањето, при собна температура материјалот може да ја намали брзината на рекомбинација на електричните полнежи за приближно 75 проценти во споредба со конвенционалните полупроводници со слична способност за апсорпција на светлината.

Рекомбинацијата е процес при кој негативните и позитивните електрични полнежи повторно се спојуваат, при што дел од апсорбираната енергија се губи пред да биде искористена за производство на електрична енергија.

За да го испитаат однесувањето на материјалот, истражувачите користеле исклучително кратки ласерски импулси и напредна спектроскопска технологија. Експериментите покажале дека електричните полнежи во бизмут сулфидот се задржуваат подолго благодарение на необичниот распоред на неговите енергетски состојби.

Ова откритие може да помогне во развојот на нова генерација соларни ќелии што ќе искористуваат поголем дел од сончевата енергија, со помали загуби во процесот на нејзино претворање во електрична енергија.

Потенцијалната примена не е ограничена само на соларните панели. Подолгото задржување на електричните полнежи би можело да биде корисно и за технологии што ја користат сончевата светлина за производство на горива преку хемиски реакции.

Истражувањето е резултат на соработка меѓу Универзитетот во Оксфорд и Универзитетот Вухан во Кина. Научниците нагласуваат дека засега станува збор за лабораториски потврден физички механизам, а не за готова соларна ќелија со докажана повисока ефикасност.

Потребни се дополнителни истражувања за да се утврди дали откриените својства можат да се применат во комерцијални соларни технологии, како и какви би биле нивната долгорочна стабилност и економска исплатливост.

Сепак, откритието отвора нов правец во истражувањето на полупроводничките материјали и може да придонесе за идниот развој на обновливите извори на енергија, кои имаат важна улога во намалувањето на зависноста од фосилните горива и ограничувањето на климатските промени.

Извори:

Универзитет во Оксфорд, 28.10.2026 — https://www.ox.ac.uk/news/2026-10-28-semiconductor-breakthrough-overcomes-major-challenge-in-capturing-solar-energy