Отпадот на дното на Охридското Езеро повторно ја отвора загриженоста за неговата заштита

Охридското Езеро повторно се најде во фокусот на јавноста по предупредување за присуство на различни видови отпад на неговото дно. Пластични шишиња, автомобилски гуми, текстил и други предмети се меѓу материјалите на кои укажува нуркачот Никола Паскали, отворајќи го повторно прашањето за долгорочното зачувување на едно од највредните природни богатства во Македонија.

Предупредувањето, пренесено во јавноста на 1 ноември, укажува на проблем што не е нов, но продолжува да биде присутен и покрај претходните акции за отстранување отпад од езерските води.

Охридското Езеро е познато по својата исклучителна старост и биолошка разновидност. Во него живеат бројни ендемични видови, односно организми што природно се среќаваат само во ова езеро или во неговиот непосреден екосистем.

Токму поради оваа особеност, загадувањето претставува особено чувствително прашање. Отпадот што завршува во водата не е само визуелен проблем, туку може да влијае врз живеалиштата и организмите што зависат од нив.

Пластиката и гумите остануваат долгорочен ризик

Пластичните предмети можат постепено да се распаѓаат на помали честички, кои остануваат во водната средина и можат да бидат внесени во синџирот на исхрана.

Автомобилските гуми и другите материјали што се таложат на дното можат физички да ги нарушат природните живеалишта, а одредени состојки од нив со текот на времето можат да преминуваат во околната средина.

Степенот на конкретното влијание врз Охридското Езеро, сепак, не може да се утврди само врз основа на фотографии или сведоштва од нуркачи. За тоа се потребни систематски истражувања, мерења и анализи на водата, седиментите и живиот свет.

Затоа предупредувањата од терен треба да бидат поттик за проверка и навремена реакција, а не замена за научно утврдени податоци.

Чистењето е важно, но спречувањето на загадувањето е поважно

Во изминатиот период нуркачи и еколошки активисти организираа акции за отстранување отпад од Охридското Езеро. Таквите активности имаат непосреден позитивен ефект врз локациите што се чистат и придонесуваат за подигнување на јавната свест.

Но, повременото извлекување отпад од водата не може трајно да го реши проблемот доколку не се спречи неговото повторно внесување.

Потребни се редовно одржување на крајбрежјето, соодветно управување со отпадот, контрола на дивите депонии и доследна примена на прописите за заштита на водите.

Особено значајна е соработката меѓу локалните власти, надлежните државни институции, научната заедница, туристичкиот сектор и граѓанските организации.

Одговорноста за зачувувањето на езерото не може да се сведе само на доброволните акции на нуркачите и активистите.

Природно наследство што бара континуирана заштита

Охридскиот Регион е впишан на Листата на светското наследство на УНЕСКО поради своите исклучителни природни и културни вредности.

Заштитата на езерото има значење што ги надминува локалните граници, бидејќи станува збор за прекуграничен екосистем што го делат Македонија и Албанија.

Зачувувањето на неговата биолошка разновидност бара долгорочни мерки, редовен мониторинг и јавно достапни информации за состојбата на животната средина.

Најновото предупредување за отпадот на езерското дно не претставува доказ за ново масовно загадување, ниту за утврдено влошување на квалитетот на водата. Тоа, сепак, е уште еден потсетник дека видливите проблеми бараат системски одговор.

Вистинскиот успех во заштитата на Охридското Езеро нема да се мери само според количината извлечен отпад, туку и според тоа колку успешно ќе се спречува нов отпад да завршува во неговите води.