Мерењата во Битола покажуваат зголемени концентрации на ПМ10-честички во одделни часови

Во Битола на 30 октомври се регистрирани повремени зголемувања на концентрацијата на ПМ10-честички во воздухот, покажуваат податоците од државниот систем за мониторинг на квалитетот на воздухот.

Според мерењата на станицата Битола 2, во 16 часот концентрацијата достигнала 64,34 микрограми на кубен метар, а во 17 часот се искачила на 65,78 микрограми. Во останатиот дел од денот вредностите биле претежно пониски, со што е забележлива разликата меѓу поединечните часовни мерења и вкупната дневна изложеност.

Дневната просечна концентрација на 30 октомври изнесувала 34,38 микрограми на кубен метар. Тоа е под законската дневна гранична вредност од 50 микрограми на кубен метар, но повремените покачувања покажуваат дека квалитетот на воздухот може значително да се менува во текот на само неколку часа.

Претходните два дена, на 28 и 29 октомври, дневните просеци изнесувале 28,31 и 31,45 микрограми на кубен метар. Овие податоци укажуваат на умерено зголемување на дневните концентрации во последните три дена, без надминување на дневната гранична вредност.

Мерната станица Битола 2 се наоѓа во централното градско подрачје, во близина на управната зграда на ЈП „Стрежево“. Таа е класифицирана како сообраќајна мерна станица и го следи загадувањето во урбана средина.

ПМ10 се ситни суспендирани честички со дијаметар до 10 микрометри, кои можат да навлезат во дишните патишта. Нивните концентрации зависат од повеќе фактори, вклучувајќи го сообраќајот, греењето, индустриските активности, прашината и временските услови.

Со приближувањето на зимските месеци, следењето на загадувањето станува особено важно. Историските податоци за Битола 2 покажуваат дека просечните концентрации во јануари и февруари 2026 година биле значително повисоки отколку во октомври.

Според достапните мерења, просечната концентрација на ПМ10 во јануари изнесувала 55,17 микрограми на кубен метар, во февруари 44,26, додека октомврискиот просек бил 22,55 микрограми на кубен метар.

Сепак, поединечните мерења не се доволни за да се утврдат конкретните извори на загадувањето. За таква процена се потребни дополнителни анализи на емисиите, временските услови и долгорочните трендови.

Редовниот пристап до точни и навремени информации за квалитетот на воздухот им овозможува на граѓаните подобро да ја проценат изложеноста на загадување, а на надлежните институции да ги планираат мерките за негово намалување.

Извори:

Државен автоматски мониторинг систем за квалитет на амбиентен воздух, Министерство за животна средина и просторно планирање, податоци за мерната станица Битола 2, проверено на 31.10.2026 — https://air.moepp.gov.mk/Pages/StationsDetail/39