Европа е зелена додека отпадот е кај соседот: Италијански, германски и словенечки отпад завршувал во Хрватска

Додека Европската Унија се претставува како глобален лидер во зелената транзиција, аферата со отпадот во Хрватска ја покажува многу понепријатната страна на европскиот систем за управување со отпад.
Ова веќе не е само хрватски проблем. Europol официјално утврди дека се носел опасен отпад од Италија, Словенија и Германија во Хрватска, каде што бил незаконски закопуван или оставан наместо прописно да биде третиран. Станува збор за најмалку 35.000 тони, а криминалната заработка се проценува на најмалку четири милиони евра. Europol
Механизмот е уште поскандалозен. Според Europol, мрежата користела легални компании и победувала на тендери за третман на отпад во Италија нудејќи пониски цени. Наместо скапиот и прописен третман, отпадот бил испраќан во Хрватска, а документацијата била фалсификувана за опасниот отпад да изгледа како пластика наменета за рециклирање. Europol
И случајот не завршува тука. Во јули 2026 година уште 106 тони пластичен и текстилен отпад од Италија, кој според документите требало да заврши на преработка во Бугарија, бил истоварен во Оток во Славонија. Хрватскиот инспекторат утврдил кој го испратил отпадот од Италија и наредил негово враќање. 24sata.hr
Тука европската „зелена“ приказна добива сериозен морален проблем. Не може богатите европски економии да поставуваат високи еколошки стандарди дома, а истовремено нивниот отпад — преку легални компании злоупотребени од криминални мрежи — да завршува закопан во земјата на друга членка.
Одговорноста не е само надворешна. Хрватската држава исто така мора да одговори како вакви количества поминувале низ системот со години. Според истражителите, нелегалното носење отпад во Госпиќ започнало уште во 2021 година, а целосните размери биле откриени дури по апсењата во 2025 година. Hrvatska radiotelevizija
Дури сега хрватската Влада предлага GPS следење на возилата со отпад, непрекинат видеонадзор, задолжителни инспекции и целосна следливост од местото на создавање до конечното третирање. mzozt.gov.hr
Затоа ова не е приказна само за неколку криминалци. Тоа е предупредување за целиот европски модел: зелената транзиција нема морална вредност ако загадувањето само се преместува од една држава во друга.
А Хрватска денес ја плаќа цената — со загадена почва, сомнежи за загадување на водите, десетици илјади тони отпад и граѓани кои бараат одговорност. USKOK во септември објави и официјални анализи за PFAS во Госпиќ и за загадувањето на локацијата во Бенковац.