Роботи инспирирани од слоновската сурла можат да ја менуваат формата и да работат заедно

Истражувачи од Државниот универзитет во Колорадо развија необични роботи што можат да ја менуваат својата форма и да извршуваат задачи за кои на вообичаените роботски системи им се потребни сложени механички зглобови.

Новата технологија е претставена на 11 ноември 2026 година, а резултатите од истражувањето се објавени во научното списание „Нејчр машин интелиџенс“.

За разлика од класичните роботи, кои најчесто имаат цврсти метални конструкции, новите уреди поседуваат флексибилно тело што може да се свиткува, собира и издолжува.

Нивните движења потсетуваат на слоновска сурла, која истовремено може внимателно да подигне мал предмет и да придвижи значително потежок товар.
Необична конструкција што овозможува слободно движење
Основата на новите роботи е конструкциски принцип наречен тенсегритет, кој се заснова на рамнотежа меѓу затегнати елементи и цврсти потпори.

Наместо деловите да бидат неподвижно споени, цврстите шипки се поврзани со систем од затегнати кабли. Со нивно контролирано придвижување, целата конструкција може да ја менува формата.

Благодарение на ваквиот пристап, роботите можат да се виткаат во различни насоки, да се движат низ ограничени простори и да се приспособуваат на предметите што треба да ги подигнат.

На двата краја имаат механички фаќалки што им овозможуваат да придржуваат предмети, но и меѓусебно да се поврзуваат.

Токму оваа способност претставува една од најважните особености на новата технологија.
Повеќе роботи можат да создадат еден поголем систем
Истражувачите покажале дека поединечните роботи можат да функционираат самостојно, но и да се здружуваат за извршување посложени задачи.

Со меѓусебно поврзување тие создаваат различни облици, вклучувајќи синџири, затворени кругови и разгранети конструкции.

На тој начин повеќе мали роботи можат заеднички да подигнат и пренесат предмети, да се движат низ нерамни површини или да создадат конструкција приспособена на конкретната задача.

За разлика од системите што користат магнети за меѓусебно поврзување, новите роботи применуваат механички фаќалки.

Според истражувачкиот тим, ова решение го намалува ризикот од неправилно спојување и овозможува посигурно создавање различни конструкции.

Во лабораториските испитувања биле демонстрирани заедничко придвижување предмети, пренесување товар и повеќе начини на движење.
Помош при спасувачки операции и истражување на вселената
Една од можните идни примени е пребарувањето тешко достапни места по земјотреси, уривања и други природни катастрофи.

Благодарение на флексибилната конструкција, ваквите роботи би можеле да поминуваат низ тесни отвори и неправилни простори каде што движењето на класичните машини е ограничено.

Доколку се развијат доволно напредни системи за управување, повеќе роботи би можеле да соработуваат при преместување пречки или доставување помош.

Истражувачите разгледуваат и можности за нивна употреба во индустриското производство, особено при работа со предмети со различни облици и големини.

Долгорочна цел е развој на роботски групи што би можеле да се користат и во вселенски мисии, каде што приспособливоста на опремата има особено големо значење.

Сепак, станува збор за можни идни примени, а не за технологии што веќе се користат во вистински спасувачки или вселенски операции.
Следниот предизвик е самостојното работење
И покрај постигнатите резултати, новите роботи сè уште имаат ограничувања.

Во сегашната фаза, за поголемиот дел од нивното функционирање е потребно човечко управување.

Истражувачите, сепак, успеале да покажат дека два робота можат самостојно да се пронајдат и меѓусебно да се поврзат.

Следната цел е развој на системи што ќе можат да работат со помал човечки надзор, да се движат побрзо и да извршуваат посложени задачи.

Во иднина истражувачите предвидуваат можност за создавање групи од десетици, па дури и стотици поврзани роботи, кои би пристигнувале на одредена локација и потоа би ја менувале својата форма според потребите.

За остварување на таквата замисла ќе бидат неопходни дополнителни испитувања на нивната издржливост, прецизност и способност за самостојно донесување одлуки.
Природата како инспирација за новите технологии
Истражувањето претставува уште еден пример за развој на технологии инспирирани од живиот свет.

Слоновската сурла е исклучително сложен природен орган, способен за прецизни и силни движења без коскени зглобови.

Со проучување на ваквите природни решенија, инженерите настојуваат да создадат машини што ќе бидат пофлексибилни и поприспособливи од традиционалните роботи.

Новото достигнување покажува дека иднината на роботиката можеби нема да се заснова само на посилни мотори и посложени механизми, туку и на конструкции што можат да се приспособуваат на околината.

Иако технологијата сè уште е во истражувачка фаза, таа претставува значаен чекор кон создавање роботски системи способни за заедничко извршување различни задачи.

Извори
– Нејчр машин интелиџенс
– Државен универзитет во Колорадо