Вода
Затоплувањето на британските мориња може сериозно да го наруши морскиот свет до 2050 година
Четиригодишно научно истражување предупредува дека растот на температурите во морињата околу Велика Британија и североисточниот Атлантик може значително да го промени составот на морските екосистеми. Особено загрижувачки е можниот пад на разновидноста на планктонот, кој претставува основа на морскиот синџир на исхрана.
Морските екосистеми околу Велика Британија се соочуваат со значајни промени поради глобалното затоплување. Според ново четиригодишно истражување предводено од британскиот Центар за животна средина, рибарство и аквакултура (Cefas), климатските промени би можеле суштински да ја изменат распределбата и разновидноста на морските организми до средината на векот.
Истражувачите анализирале долгорочни податоци за морските видови и примениле модели на машинско учење за да ги проценат можните промени во биолошката разновидност до 2100 година.
Резултатите покажуваат дека затоплувањето нема подеднакво да влијае врз сите организми. Некои групи би можеле да станат поразновидни, додека други, особено планктонските организми, би можеле да претрпат намалување.
Во сценарио во кое глобалната температура се зголемува за три Целзиусови степени до крајот на векот, научниците предвидуваат значајни промени уште до 2050 година.
Проектирани промени во разновидноста до 2050 година
-10%-3.75%2.5%8.75%15%Риби и приднени безрбетнициФитопланктонЗоопланктон
Проекции според сценарио на глобално затоплување од 3°C до 2100 година. Извор: Cefas / The Guardian, 5.11.2026.
Повеќе видови риби не мора да значат поздраво море
Еден од најважните заклучоци на истражувањето е дека зголемувањето на разновидноста на одредени риби и безрбетници не мора да претставува позитивен развој за целиот екосистем.
Со зголемувањето на температурите, во британските води би можеле да се населуваат видови кои претходно живееле во потопли региони. Истовремено, некои организми приспособени на постудени услови би можеле да се повлечат кон север.
Најголемата опасност произлегува од нерамномерните промени меѓу различните делови на синџирот на исхрана.
Фитопланктонот, составен од микроскопски организми што вршат фотосинтеза, претставува основен извор на енергија во морските екосистеми. Зоопланктонот се храни со фитопланктон и служи како храна за многу риби и други морски животни.
Доколку разновидноста на овие организми се намали, тоа може да предизвика последици за поголемите морски видови, дури и во региони каде што вкупниот број видови привремено се зголемува.
Последици за рибарството и снабдувањето со храна
Истражувањето посочува дека јужниот дел на Северното Море е меѓу подрачјата што се загреваат особено брзо.
Промените во распространетоста на рибите и во достапноста на нивната природна храна можат да влијаат врз рибарството, локалните економии и стабилноста на снабдувањето со морска храна.
Научниците предупредуваат дека постојните стратегии за заштита на морската природа треба да ги земат предвид и идните климатски услови, а не само сегашната распространетост на видовите.
Резултатите од истражувањето се доставени како научен придонес во британскиот процес на преиспитување на морските заштитени подрачја.
Истражувачите сметаат дека долгорочното следење на температурите, планктонот и рибните популации може да помогне навремено да се препознаат ризиците и да се приспособат мерките за заштита.
Иако истражувањето се однесува на британските мориња, неговите заклучоци се важни и за другите европски морски региони. Тие покажуваат дека климатските промени не влијаат само врз поединечни видови, туку можат да ја нарушат рамнотежата на цели екосистеми.
