Мост за пешаци каков што сите би посакале

Во Алмати, Казахстан, се планира изградба на пешачки мост што се разликува од сè што сме навикнале да гледаме. Наместо уште еден студен и непријатен надвозник, овој мост изгледа како место каде што човек би застанал со мерак.

Проектот е дело на архитектонското студио „Атриум“ од Москва, а идејата е мостот да не служи само за преминување, туку и како простор за одмор, прошетка и уживање.

Ова е важна тема, бидејќи ако сакаме повеќе луѓе да пешачат или да возат велосипед, градовите мора да бидат попријатни и побезбедни за нив. За жал, пешачките мостови над автопатите најчесто се сè, само не пријатни.

Мостови изградени за автомобили, не за луѓе

Проблемот со ваквите мостови е што најчесто не се прават за пешаците, туку за автомобилите. Наместо возачите да застанат, пешаците се тие што мораат да се качуваат по скали и долги рампи за да го поминат патот.

Урбанистот Џо Кортрајт одамна укажува на ова: иако ги нарекуваме „пешачка инфраструктура“, овие решенија всушност им служат на автомобилите – им овозможуваат да се движат побрзо, без да внимаваат на луѓето што пешачат.

Затоа и не е чудо што многумина попрво ќе претрчаат преку улица, отколку да се искачуваат високо над патот. Некои дури велат дека единствената корист од ваквите мостови е сенката што ја фрлаат додека пешаците трчаат под нив.

Дали мостот во Алмати е поинаков?

Според идејниот проект, мостот во Алмати навистина се обидува да го смени овој пристап. Долг е околу 380 метри и поврзува ботаничка градина со парк – две места каде луѓето веќе сакаат да шетаат.

Во столбовите што го држат мостот се вградени големи жардинери со дрвја и зеленило, кои го прават мостот повеќе да личи на парк отколку на обичен надвозник. Архитектите велат дека сакале минимално да го нарушат просторот и мостот природно да се вклопи во зелената околина.

Покрај тоа, мостот има две патеки: една директна, за оние што сакаат побрзо да поминат, и друга – закривена и поспора – за луѓе што сакаат да прошетаат, да застанат и да уживаат во погледот.

Убаво на хартија, но што е со реалноста?

Сепак, колку и да изгледа убаво, мостот и понатаму минува над осум ленти автопат, паркинзи и густ сообраќај. Алмати е град со сериозен проблем со загадувањето на воздухот, главно поради огромниот број автомобили и старите возила што секојдневно сообраќаат.

Токму затоа, критичарите предупредуваат дека пешачките мостови, без разлика колку се убави, често само ја зацврстуваат доминацијата на автомобилите во градот. Наместо улиците да им припаѓаат и на луѓето, пешаците се тргаат „настрана“ – горе, над патот.

Место за прошетка или само уште еден надвозник?

Останува прашањето: дали овој мост навистина ќе биде простор каде луѓето ќе сакаат да се задржат, да прошетаат и да направат фотографија? Или, пак, станува збор за уште еден убаво спакуван начин пешаците да не го попречуваат сообраќајот?

Можеби вистината е некаде помеѓу. Но едно е сигурно – ако веќе мора да има пешачки мост над автопат, ваков пристап е чекор во подобра насока.