ЕдукацијаЕКО производи
Постојат различни начини како да се ослободите од стариот мобилен телефон без притоа да има последици врз животната средина

Мобилните телефони се меѓу најлесните електронски уреди за рециклирање, а сепак огромен број од нив завршуваат во фиока или – уште полошо – во ѓубре.
Просечниот корисник менува паметен телефон на секои две до две и пол години. Иако денешните уреди траат подолго од порано, тие сепак придонесуваат за сè поголем проблем со електронски отпад. Мобилните телефони, како и повеќето електронски уреди, содржат токсични материи – како олово, жива, никел и хром – кои можат сериозно да ѝ наштетат на животната средина, на животните, па и на луѓето, ако завршат на депонија.
Затоа е важно старите телефони да се рециклираат или, уште подобро, повторно да се искористат.
Зошто е важно да се рециклира мобилен телефон?
Голем дел од еден мобилен телефон е направен од пластика, но тука се и стаклото од екранот и разни метали во батеријата и електронските кола. Телефоните содржат алуминиум, бакар, злато, сребро, литиум, никел, олово и други метали.
Кога ваквите материјали се фрлаат во ѓубре:
-
ја загадуваат почвата и водата
-
можат да бидат токсични за луѓето и животните
-
некои од нив се поврзуваат и со канцерогени ризици
Истражувањата покажуваат дека со текот на годините, содржината на опасни метали во паметните телефони се зголемила, што го прави правилното отстранување уште поважно.
Кога телефоните се рециклираат правилно, дел од нив се обновуваат и повторно се користат, а оние што не можат да се поправат се расклопуваат, па материјалите повторно се вметнуваат во производството.
Како да го рециклирате стариот телефон?
Првиот чекор е да проверите кај вашиот мобилен оператор или кај производителот. Многу компании нудат:
-
програми за откуп или замена (trade-in)
-
бесплатно враќање на стари уреди
-
попусти или ваучери за нов телефон
Големи производители како Apple и Samsung, на пример, прифаќаат стари телефони – дури и кога немаат пазарна вредност – и нудат бесплатно рециклирање по пошта.
Постојат и продавници за електроника што служат како пунктови за бесплатно предавање стари телефони и додатоци.

Донација и рециклирање за хуманитарни цели
Дури и телефон што не работи повеќе може да биде корисен. Некои организации и институции собираат стари телефони, ги рециклираат и средствата ги користат за:
-
заштита на загрозени животински видови
-
поддршка на ранливи групи
-
хуманитарни и еколошки проекти
На овој начин, рециклирањето добива и пошироко општествено значење.
Повторна употреба: не го фрлај ако сè уште работи
Ако телефонот сè уште функционира, најдобрата опција е некој друг да го користи. Можете:
-
да го подарите на член од семејството или пријател
-
да го донирате во домови за стари лица или хуманитарни организации
-
да го оставите кај здруженија што обезбедуваат технологија за луѓе со ограничен пристап
Постојат и организации што ги испраќаат обновените телефони во посиромашни региони, со цел да се намали дигиталниот јаз.

Како уште може да се искористи стар телефон?
Дури и без SIM-картичка, паметниот телефон може да послужи:
-
како музички плеер
-
како резервна камера
-
за гледање видеа и сурфање на интернет преку Wi-Fi
-
како безбедносна камера или далечински управувач со апликација
Внимавајте на приватноста
Пред да го дадете или рециклирате телефонот:
-
направете резервна копија на податоците
-
одјавете се од сите профили
-
извадете ја SIM-картичката
-
направете фабрички ресет
Иако повеќето компании тврдат дека ги штитат личните податоци, најдобро е самите да бидете сигурни.

Стариот мобилен телефон не е само непотребен предмет – тој е вреден ресурс. Со малку труд, можете да спречите загадување, да помогнете некому и да придонесете кон поодржлива иднина.




