Кина најавува изградба на брана што ќе го сруши светскиот рекорд

Мега брана во Тибет ја менува глобалната енергетска рамнотежа

Кина влезе во нова фаза на енергетска експанзија со стартот на еден од најамбициозните инфраструктурни проекти во својата историја. На реката Јарлунг Цангпо, во срцето на Тибетската висорамнина, започна изградба на хидроелектричен комплекс без преседан, чија цена се проценува на 170 милијарди долари.

Проектот, официјално најавен од премиерот Ли Кечијанг преку државните медиуми, има за цел да ја надмине браната „Три клисури“ – досегашниот симбол на кинеската хидроенергетска моќ.

Природна сила претворена во електрична енергија

Јарлунг Цангпо на оваа локација прави драматичен пад од околу 2.000 метри на растојание од 50 километри, што ја прави реката идеална за производство на огромни количини струја. Планирани се пет хидроцентрали со комбинирано годишно производство од приближно 300 терават-часови – доволно за да се покрие потрошувачката на електрична енергија на цела Велика Британија.

Амбиции наспроти екологија и безбедност

Иако кинеските власти го промовираат проектот како „историски“ и ветуваат строга заштита на природата, бројни еколошки организации изразуваат сериозна загриженост за последиците врз чувствителниот планински екосистем. Дополнителен ризик претставува и високата сеизмичка активност во регионот.

Загриженоста не завршува на кинеските граници. Индија и Бангладеш стравуваат од можни промени во протокот на водата, бидејќи реката по напуштањето на Тибет продолжува како Брамапутра, од која зависат милиони луѓе.

Регионални тензии и економски ефекти

Во индиската држава Аруначал Прадеш, локалните власти веќе предупредија дека браната, лоцирана релативно блиску до границата, може драстично да го намали дотокот на вода на индиската страна.

Од економски аспект, проектот донесе оптимизам на кинеските финансиски пазари. Се очекува значителен раст на градежната индустрија, како и зголемена побарувачка за суровини. Аналитичарите проценуваат дека за време на изградбата, придонесот кон БДП може да надмине 16 милијарди долари годишно.

Работни места и преселби

Иако сè уште нема официјални податоци за бројот на вработени, искуството со браната „Три клисури“ покажува дека ваквите проекти можат да отворат стотици илјади работни места, но и да предизвикаат масовно преселување на население. Засега не е познато колку жители ќе бидат погодени од новата изградба.

Светски рекорди под знак прашалник

Додека „Три клисури“ и понатаму ја носи титулата најмоќна хидроелектрична брана според капацитет, рекордот по количина на акумулирана вода ѝ припаѓа на браната Кариба во Африка. За техничките детали и конечниот капацитет на тибетскиот проект, кинеските власти сè уште не објавиле прецизни информации.