ЕкономијаСвет
Европа вложува 21 милијарда евра во нови рударски проекти: Ќе ја плати ли природата цената на зелената транзиција?
Европската комисија денеска избра 46 нови стратегиски проекти за експлоатација, преработка и рециклирање критични суровини, со кои Европската Унија сака да ја намали зависноста од увоз на минерали неопходни за батерии, електрични автомобили, обновливи извори на енергија и современи технологии. Новите проекти се распоредени во 16 земји членки на ЕУ и опфаќаат 15 од вкупно 17 суровини што Унијата ги смета за стратегиски важни. Меѓу нив се литиумот, бакарот, никелот и ретките земни елементи. Според информациите на Ројтерс, се очекува проектите да привлечат инвестиции од околу 21,1 милијарда евра. Меѓу избраните се проектот за литиум „Цинвалд“ во Германија и рудникот „Скуриес“.
Зелената транзиција отвора и нови еколошки прашања
Критичните минерали се неопходни за производство на батерии, електрични возила, ветерни турбини и друга опрема што треба да ја намали употребата на фосилни горива.
Но нивната експлоатација може да предизвика значителни последици врз природата, вклучително и нарушување на живеалиштата, потрошувачка на вода и создавање рударски отпад.
Токму затоа, европската стратегија отвора важно прашање: дали зелената транзиција ќе биде навистина одржлива ако поголемото производство на чиста енергија истовремено бара отворање нови рудници?
Европската комисија планира до 2030 година најмалку 10 отсто од потребите за стратегиски суровини да ги обезбедува преку домашна експлоатација, 40 отсто преку преработка и 25 отсто преку рециклирање.
Изборот на проектите не значи автоматско одобрување финансиски средства, но им овозможува приоритетна административна постапка и полесен пристап до инвеститори и извори на финансирање.
Со новата одлука Европа настојува да ја зајакне својата индустриска независност, но вистинскиот предизвик ќе биде да се усогласи зголеменото производство на суровини со заштитата на природата.
Извор: Ројтерс, 9 октомври 2026.
