Франција одбележува 200 години фотографија со изложби посветени на историјата и моќта на сликата

Франција во текот на 2026 и 2027 година организира голема национална и меѓународна програма посветена на 200-годишнината од пронаоѓањето на фотографијата.

На 8 ноември францускиот весник Le Monde претстави избор од дванаесет значајни изложби што можат да се посетат во различни градови до крајот на годината.

Официјалната програма, иницирана од француското Министерство за култура, трае од 1 септември 2026 до 30 септември 2027 година. Таа опфаќа повеќе од илјада активности и проекти во Франција и во над четириесет земји.

Јубилејот е поврзан со пионерската работа на францускиот пронаоѓач Жозеф Нисефор Ниепс, кој во првата половина на XIX век успеал трајно да зачува фотографска слика.

Неговите експерименти го означиле почетокот на технологија што подоцна суштински го променила начинот на кој луѓето ги бележат настаните, го проучуваат светот и го зачувуваат минатото.
Од првите фотографии до современата документарна уметност
Една од централните изложби се одржува во Националната библиотека на Франција и е посветена на развојот на јапонската фотографија од повоениот период до денес.

Поставката содржи околу 250 фотографии и ретки публикации. Преку нив се претставени општествените промени во Јапонија, последиците од Втората светска војна и различните уметнички пристапи на јапонските фотографи.

Во парискиот изложбен простор Bourse de Commerce е претставен избор од приближно 700 фотографии на 70 автори од колекцијата на Франсоа Пино.

Меѓу застапените имиња се Роберт Капа, Андре Кертес, Алфред Штиглиц, Синди Шерман и други автори кои оставиле значаен белег во историјата на фотографијата.

Посебно место има творештвото на Ирвинг Пен, еден од најпознатите портретни и модни фотографи на XX век.

Други изложби се посветени на документарната фотографија, архитектурата, општествените движења и односот меѓу фотографијата и ликовната уметност.
Фотографијата како сведоштво за времето
Еден од најважните аспекти на јубилејната програма е потсетувањето дека фотографијата не претставува само уметничка форма, туку и средство за документирање на историските настани.

Фотографиите од војни, општествени промени, секојдневниот живот и природната средина претставуваат значајни визуелни извори за разбирање на минатото.

Во изложбените програми се застапени и автори што со децении документирале политички конфликти, човекови права и општествени нееднаквости.

Нивните дела покажуваат како фотографијата може истовремено да биде уметничко остварување и историски документ.

Јубилејот отвора и современи прашања за автентичноста на сликата, особено во време кога дигиталната обработка и вештачката интелигенција овозможуваат создавање сè пореалистични визуелни содржини.

Двесте години по првите успешни експерименти, фотографијата останува едно од највлијателните средства за комуникација и зачувување на човечкото искуство.

Француската јубилејна програма претставува можност не само да се проследи нејзиниот технолошки и уметнички развој, туку и да се преиспита улогата на фотографската слика во современото општество.

Извори:
– Le Monde – A dozen exhibitions in France for photography’s bicentennial
– Официјална програма за двестегодишнината на фотографијата