ЕкономијаМакедонија
РКЕ подготвува ревизија на блок тарифите, можна евтина струја и во сабота
Регулаторната комисија за енергетика подготвува ревизија на постојните блок тарифи за електрична енергија, со цел граѓаните да добијат пониски сметки и подобро да се искористи растечкото производство од обновливи извори на енергија. Според претседателот на РКЕ, Ацо Ристов, анализите веќе се во тек, а првичните резултати се очекуваат до крајот на септември.
Клучната идеја е тарифниот систем да се прилагоди на новите состојби на енергетскиот пазар, каде што во одредени дневни часови има вишок електрична енергија произведена од фотоволтаици и ветерни електрани. Тоа создава сосема нови услови во споредба со 2022 година, кога блок тарифите беа воведени за време на енергетската криза.
„Генералната идеја е граѓаните да плаќаат пониски сметки за потрошената електрична енергија. Во меѓувреме многу работи се променија во енергетскиот сектор и има простор за нов пристап“, вели Ристов.
Според досегашните анализи, постои можност евтина електрична енергија да се понуди во дел од денот кога берзанските цени се најниски, особено во периодот од 11 до 15 часот, кога поради големото производство од сонце има вишок енергија на пазарот.
Од друга страна, сегашниот модел со евтина ноќна тарифа би можел да претрпи промени. Ристов посочува дека токму во периодот од 21 до 24 часот, кога во Македонија важи евтина тарифа, берзанската цена на струјата често е највисока, што создава економски дисбаланс.
Во анализите се разгледува и можноста евтина тарифа да има не само во недела, туку и во сабота. Причината е што за време на викендите индустриската потрошувачка значително се намалува, па на пазарот останува вишок електрична енергија.
„Ова е добра идеја која вреди сериозно да се разгледа. И сабота и недела се денови кога има простор за поевтина струја“, истакнува Ристов.
Од РКЕ нагласуваат дека конечните одлуки ќе зависат исклучиво од математичките анализи и од реалните ефекти врз потрошувачите. Доколку новиот модел покаже јасен бенефит за граѓаните, новите блок тарифи би можеле да стапат на сила од 1 јануари 2027 година.
Паралелно со реформите на тарифниот систем, РКЕ ја следи и состојбата со инвестициите во батериски системи и складирање на електрична енергија. Новиот Закон за енергетика веќе предвидува обврска за новите фотоволтаични централи да инсталираат батерии, што треба да помогне во подобро балансирање на системот.
Ристов оценува дека енергетскиот сектор влегува во исклучително динамичен период, каде ќе бидат потребни внимателни одлуки и нови инвестиции. Во тој контекст, како клучен стратешки проект повторно се издвојува и реверзибилната хидроелектрана Чебрен, за која постојат очекувања конечно да започне со реализација.
Од РКЕ уверуваат дека процесот ќе биде целосно транспарентен и дека пред евентуално воведување на нов модел ќе се организира јавна дебата со сите засегнати страни. Главната цел, потенцираат, останува иста – поефикасен енергетски систем и пониски сметки за граѓаните.
